Türkiye'de iş başvurusu
Türkiye'de iş başvurusu nasıl yapılır?
Türkiye'de işe alım artık büyük ölçüde internetten başlıyor: bir kariyer sitesi, LinkedIn, şirketin kariyer sayfası ya da İŞKUR. Evrak yükü Almanya veya Fransa'ya göre hafif, ama birkaç yerel alışkanlık fark yaratır: kişisel bilgileri nasıl yazdığınızdan maaşı nasıl konuştuğunuza kadar. Bu rehber her aşamayı anlatıyor ve dayandığı resmi sayfalara bağlantı veriyor.
Türkiye'de iş başvurusu nasıl yapılır?
İlanı İŞKUR'da, bir kariyer sitesinde, LinkedIn'de ya da işverenin sitesinde bulun; o ilana göre düzenlenmiş bir veya iki sayfalık özgeçmişle başvurun. İlan istiyorsa ya da e-postayla başvuruyorsanız kısa bir ön yazı ekleyin. Genellikle bir ile üç arasında görüşme yapılır. Yabancı uyruklu adaylar için çalışma izni gerekir ve başvuruyu işveren internet üzerinden yapar.[1][7]
Bir bakışta Türkiye'de başvuru
| Konu | Türkiye'de yaygın olan |
|---|---|
| Özgeçmiş | Özgeçmiş ya da kısaca CV. Kariyerin başında bir sayfa, sonra en fazla iki. En yeni deneyim en üstte. |
| Fotoğraf | Türk CV'lerinde sık görülür ama zorunlu değildir. Eklerseniz yeni ve sade arka planlı bir portre seçin. |
| Kişisel bilgiler | Ad, telefon, e-posta ve şehir. T.C. kimlik numarası, din ve sağlık bilgisi yazılmaz. |
| Ön yazı | Kariyer sitelerindeki birçok başvuruda isteğe bağlıdır; e-postayla başvururken beklenir. |
| İlanların yeri | Genel siteler (Kariyer.net, Yenibiriş, Secretcv), kurumsal roller için LinkedIn, mavi yaka için İşin Olsun ve Eleman.net, İŞKUR, şirket kariyer sayfaları; kamu ilanları Kariyer Kapısı'nda, çoğu zaman KPSS puanıyla. |
| Dil | Yerel pozisyonların çoğunda Türkçe; uluslararası şirketlerde ya da ilan İngilizceyse İngilizce. |
| Deneme süresi | Kanuna göre en çok iki ay; toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir. |
| Yabancı adaylar | Çalışma izni gerekir; başvuruyu işveren internet üzerinden yapar. |
Türkiye'de iş ilanları nerede bulunur?
Türkiye'de iş arayanlar tek bir siteyle yetinmez. Tipik bir arama bir iki genel kariyer sitesini, ofis ve kurumsal pozisyonlar için LinkedIn'i, alanınız buysa mavi yaka ve saatlik işler için yapılmış bir uygulamayı ve İŞKUR'u birleştirir. Aşağıdaki tablo her sitenin ne işe yaradığını gösteriyor; işinize uyan iki üç tanesini seçin.
| Site | Türü | Ne için kullanılır |
|---|---|---|
| Kariyer.net | Genel kariyer sitesi | 1999'dan beri faaliyette olan yerli site; stajyerden yöneticiye her sektör ve seviyede ilan. İki üç pozisyon adı ve şehriniz için arama kaydedin. |
| Yenibiriş | Genel kariyer sitesi | Kendini Türkiye'nin köklü kariyer platformlarından biri olarak tanıtan site: tam zamanlı, yarı zamanlı, hibrit ve uzaktan ilanlar; şehir, sektör ve deneyim filtreleri, kayıtlı arama bildirimleri. İŞKUR izniyle özel istihdam bürosu olarak çalışır. |
| Secretcv | Genel kariyer sitesi | TRCV'ye ait iş ve eleman bulma sitesi; her sektörden ilanın yanında CV ve kariyer içerikleri. Daha geniş kapsam için üçüncü site olarak eklenebilir. |
| Beyaz yaka ve kurumsal | Ofis, uzmanlık ve yönetim pozisyonları, çok uluslu şirketler ve işe alımcıların doğrudan mesajları. Başlığı ve tarihleri CV'nizle aynı tutun. | |
| İşin Olsun | Mavi yaka, saatlik ve yarı zamanlı | Kariyer.net'in evine yakın işleri harita üzerinde gösteren uygulaması: garson, aşçı, şoför, kurye, depo ve mağaza pozisyonları, tam ya da yarı zamanlı. |
| Eleman.net | Mavi yaka ve hizmet | İlanlarını mavi yaka ve beyaz yaka gruplarına ayırır; ilanların çoğu perakende, lojistik, yiyecek-içecek, üretim ve ustalık işlerinde. |
| Indeed | Uluslararası iş sitesi | Türkiye sitesi de var. Yerli sitelerin yanında ikinci bir arama olarak kullanın; oradaki birçok ilan sizi işverenin kendi sayfasına yönlendirir. |
| Youthall | Öğrenciler ve yeni mezunlar | 18-35 yaş arası gençler için staj, yeni mezun ilanları ve yönetici adayı (MT) programları, ayrıca kariyer etkinlikleri. |
| Kariyer Kapısı | Kamu sektörü ve staj | Cumhurbaşkanlığının e-Devlet entegrasyonlu kariyer platformu; kamu iş ilanları ve staj ilanları burada yayımlanır. |
| ÖSYM (KPSS) | Kamu sektörü | Bakanlık ve kamu kurumlarındaki birçok kadro KPSS puanı ister; sınav takvimi için ÖSYM'yi, taban puan için ilanın kendisini kontrol edin. |
| İŞKUR | Kamu istihdam kurumu | Devletin istihdam kurumu: profilinize uygun ilanlar, yurt dışı ilanları ve ücretsiz iş arama danışmanlığı. İnternet şubesinden ya da il müdürlüğünden üye olun. |
| Şirket kariyer sayfaları | Doğrudan başvuru | Büyük şirketler, bankalar ve çok uluslu firmalar ilanı önce burada, kendi başvuru sistemleriyle yayımlar; bu sistemler sade, tek sütunlu bir CV'yi en iyi okur. |
İlan yayımlandıktan sonraki ilk günlerde başvurun ve eski iş arkadaşlarınıza ne aradığınızı söyleyin: bazı pozisyonlar ilana çıkmadan tavsiyeyle dolar. Ruubu'nun Türkiye iş eşleşmeleri bu sitelerin birkaçında aynı anda arama yapar ve her ilanı özgeçmişinize göre puanlar.
Türk işverenlerin beklediği özgeçmiş ve ön yazı
Türkiye'deki işe alım uzmanları kısa özgeçmiş okur: iletişim bilgileri, iki üç satırlık bir profil, son işten geriye doğru iş deneyimi, eğitim, beceriler ve seviyesiyle birlikte diller. İŞKUR'da en önemli alanlar eğitim ve meslek bilgisidir, çünkü kurum ilanları bu bilgilere göre eşleştirir; ikisini de eksiksiz doldurun. Düzen, fotoğraf ve örnek yapı için CV nasıl hazırlanır rehberimize bakın.
Kariyer sitelerindeki başvuruların çoğu kayıtlı CV'nizle tek tıkla gider; orada işi CV yapar. E-postayla ya da doğrudan şirkete başvururken üç kısa paragraflık bir ön yazı ekleyin: pozisyon ve ilanı nerede gördüğünüz, ilanla örtüşen iki sonuç ve bir kapanış cümlesi. Ön yazı oluşturucu özgeçmişinizden bir taslak hazırlar.[2]
İşveren neyi sorabilir, neyi soramaz?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesi iş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebeplere dayalı ayrımı yasaklar; iş sözleşmesi yapılırken cinsiyet veya gebelik nedeniyle farklı işlem yapılamaz, işin niteliği gerektirmedikçe.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kişisel verilerin amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü işlenmesini ister; din, sağlık, kılık kıyafet gibi bilgileri özel nitelikli veri sayar. Uygulamada: özgeçmişinize T.C. kimlik numarası, din, kan grubu ya da sağlık bilgisi yazmanız gerekmez; ilan istemedikçe medeni durum ve doğum tarihini de yazmayabilirsiniz.[5][6]
Türkiye'de iş başvurusu adım adım
Her aşamanın süresi işverene göre değişir; sınavla yapılan kamu alımları en uzun sürendir, bu yüzden takvimini önceden planlayın.
- 01
İlanları seçin
Şartların çoğunu karşıladığınız pozisyonları belirleyin. Pozisyon adını, şirketi, son başvuru tarihini ve ilanda geçen becerileri not alın.
- 02
CV'yi ilana göre düzenleyin
Gerçekten sahip olduğunuz becerileri ilanın kelimeleriyle yazın, en ilgili sonuçları başa alın. Özgeçmişinizi kontrol edin; bir aday takip sisteminin onu nasıl okuduğunu görün.
- 03
İlanın gösterdiği kanaldan başvurun
Sitenin başvuru düğmesini, işverenin portalını ya da verilen e-posta adresini kullanın. E-postayla başvuruyorsanız konu satırına pozisyonu yazın, adınızı taşıyan bir PDF ekleyin.
- 04
Ön görüşmeye hazırlanın
İlk temas çoğu zaman insan kaynaklarıyla kısa bir telefon ya da video görüşmesidir: deneyim, ne zaman başlayabileceğiniz ve beklentiniz sorulur. Bir maaş aralığınız hazır olsun.
- 05
Ekiple görüşün
Yöneticiyle bir iki tur daha, bazen bir vaka çalışması veya test olur. Cevaplarınızı mülakat hazırlık kitiyle sesli olarak çalışın.
- 06
Teklifi inceleyin
Mevcut işinizden istifa etmeden önce unvanı, başlangıç tarihini, net aylık ücreti, deneme süresini ve yan hakları yazılı olarak teyit edin.
Türkiye'de mülakat adabı
- Gittiğiniz ofisin tarzından bir adım daha resmi giyinin; banka ve hukuk bürolarında bu takım elbise demektir.
- Zamanında orada olun; görüşmecilere aksi söylenene kadar Ahmet Bey, Ayşe Hanım gibi hitap edin.
- İhbar süreniz ve ne zaman başlayabileceğiniz sıradan sorulardır; net cevap verin.
- Ekip ve pozisyonda başarının nasıl ölçüldüğü hakkında iki üç sorunuz olsun.
- İlk turlar sıklıkla video görüşmedir: bağlantıyı, kamerayı ve sessiz bir ortamı önceden deneyin.
Takip, maaş görüşmesi ve deneme süresi
Görüşme günü kısa bir teşekkür e-postası hoş karşılanır; yaklaşık bir hafta ses çıkmazsa kibar bir hatırlatma yazmak olağandır. Her başvurunun, kişinin ve tarihin kaydını tutun; başvuru takibi bunu sizin yerinize yapar ve hatırlatma zamanı gelen başvuruları gösterir.
Türkiye'de maaş genellikle aylık rakam olarak konuşulur ve teklif net ya da brüt olabilir; hangisine baktığınızı, yemek kartı, yol ücreti veya primin ayrıca verilip verilmediğini mutlaka sorun. İş Kanunu'nun 15. maddesi deneme süresini en çok iki ayla sınırlar, toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir; bu sürede taraflar sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden ve tazminatsız sona erdirebilir, çalışılan günlerin ücreti ise ödenir.[5]
Yabancı adaylar: çalışma izni ve diploma denkliği
Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'de çalışabilmesi için çalışma izni gerekir. Başvuruyu işveren e-Devlet üzerinden, elektronik imzayla yapar. Türkiye'de ikamet izni olmadan yurt dışında yaşıyorsanız önce bulunduğunuz ülkedeki T.C. dış temsilciliğine çalışma vizesi başvurusu yaparsınız ve aldığınız referans numarasını işverene iletirsiniz; işveren izin başvurusunu bununla tamamlar.
Bazı düzenlenmiş mesleklerde yurt dışından alınan üniversite diplomasının tanınması istenir. Tanıma ve denklik işlemlerini Yükseköğretim Kurulu (YÖK) yürütür; teklifin kesinleşmesinden önce işveren bu kararı isteyebileceği için şartlarını erkenden kontrol edin.[7][8]
Sık yapılan hatalar
- Her ilana aynı CV'yi göndermek: işe alım uzmanları önce ilandaki kelimeleri arar.
- CV'ye T.C. kimlik numarası ya da açık ev adresi yazmak: şehir yeterlidir.
- İŞKUR profilini yarım bırakmak: eşleşen ilan sayısı azalır.
- Ücretin net mi brüt mü olduğunu sormadan teklifi kabul etmek.
- Yabancı uyruklu olarak izin onaylanmadan işe başlamak.
Bu başvuruyu Ruubu ile hazırlayın
Her araç elinizdeki özgeçmişle çalışır. Ücretsiz kontrolle başlayın, sonra özgeçmişi ve ön yazıyı tek bir ilana göre uyarlayın.
Bu ülke için CV düzeni
Bölüm sırası, fotoğraf ve kişisel bilgiler, örnek bir düzenle birlikte.
Ücretsiz özgeçmiş kontrolü
Göndermeden önce 100 üzerinden bir puan ve düzeltme listesi.
Özgeçmişi tek bir ilana uyarlayın
İlan bağlantısını yapıştırın: Ruubu ilanı okur, özgeçmişinizin hangi şartları karşıladığını gösterir.
Ön yazı oluşturucu
Bu şirket ve pozisyon için, gerçekten yaptıklarınızdan yazılan bir ön yazı.
Başvuru paketi
Tek bir ilan için uyarlanmış özgeçmiş, ön yazı ve mülakat hazırlığı bir arada (giriş gerekir).
Ruubu for Chrome
Gezinirken ilanları kaydedin, desteklenen iş sitelerinde uyum puanınızı görün.
Türkiye iş sitelerinde Ruubu
Ruubu'nun bugün gerçekten çalıştırdığı listelerden oluşur; burada yalnızca Ruubu'nun bugün çalıştığı siteler yazar.
- İş Eşleşmeleri'nin taradığı siteler
- LinkedIn, Kariyer.net ve Indeed
- Ruubu for Chrome'un uyum puanını gösterdiği siteler
- LinkedIn, Indeed ve Kariyer.net
- Ruubu for Chrome'un başvuru formunu doldurduğu sistemler
- LinkedIn, Indeed, Greenhouse, Workday, Lever, Ashby, SmartRecruiters, iCIMS, Taleo, SAP SuccessFactors, Jobvite, BambooHR, Workable, Oracle Recruiting Cloud, Breezy HR, Rippling, Dover, Gem, Comeet, Eightfold, Avature ve Cornerstone
İş siteleri ve işe alım sistemleri sahiplerine aittir. Ruubu bağımsızdır, bu sitelerle bir bağı yoktur. Tüm siteler ve Ruubu'nun her birinde yaptıkları
Sık sorulan sorular
- İŞKUR yalnızca işsizler için mi?
- Hayır. İş arayan herkes internet şubesinden ya da il müdürlüğünden İŞKUR'a kayıt olabilir, özgeçmişini kaydedip yurt dışı ilanları dahil listelenen ilanlara başvurabilir. Kurumun iş ve meslek danışmanları iş arama planı konusunda da yardımcı olur.
- Türkiye için hazırlanan CV'de fotoğraf olmalı mı?
- Fotoğraf yaygındır ama zorunlu değildir; birçok uluslararası şirket fotoğrafsız CV'yi tercih eder. Eklerseniz yeni ve sade arka planlı bir portre kullanın. Ayrıntılar özgeçmiş örneği sayfamızda.
- Türkiye'deki ilanlara İngilizce başvurabilir miyim?
- Uluslararası şirketlerde ve İngilizce yazılmış ilanlarda evet. Yerel pozisyonların çoğunda Türkçe CV beklenir; İngilizce yazıyorsanız Türkçe seviyenizi açıkça belirtin.
- Türkiye'de deneme süresi ne kadar?
- 4857 sayılı İş Kanunu deneme süresini en çok iki ayla sınırlar; toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir. Bu sürede taraflar sözleşmeyi bildirim süresi olmadan sona erdirebilir.
- Çalışma iznine ben mi başvururum, işveren mi?
- Çalışma izni başvurusunu işveren internet üzerinden yapar. Yurt dışındaysanız önce T.C. dış temsilciliğine çalışma vizesi için başvurur, aldığınız referans numarasını işverene verirsiniz.
Kaynaklar
Aktardığımız kural ve önerilerin dayandığı sayfalar bunlar. Her birini kendimiz açıp okuduk.
- [1]İş Arama · Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)www.iskur.gov.tr/is-arayan/is-arama/ ·
- [2]Kayıt · Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)www.iskur.gov.tr/is-arayan/kayit/ ·
- [3]İş Arayan Danışmanlığı · Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)www.iskur.gov.tr/is-arayan/is-ve-meslek-danismanligi/is-arayan-danismanligi/ ·
- [4]Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) · Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)www.osym.gov.tr/ ·
- [5]4857 sayılı İş Kanunu, madde 5 (eşit davranma) ve madde 15 (deneme süresi) · Mevzuat Bilgi Sistemiwww.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4857.pdf ·
- [6]6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu · Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK)www.kvkk.gov.tr/Icerik/6649/Personal-Data-Protection-Law ·
- [7]Çalışma İzni Başvurusu Nasıl Yapılır? · Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğüwww.calismaizni.gov.tr/calisma-izni-hakkinda/calisma-izni-basvurusu/ ·
- [8]Tanıma ve Denklik Hizmetleri · Yükseköğretim Kurulu (YÖK)denklik.yok.gov.tr/tr/page/75 ·
- [9]Kariyer.net ana sayfası (iş ilanları; 1999'dan beri; İşin Olsun dahil grup markaları) · Kariyer.netwww.kariyer.net/ ·
- [10]Yenibiriş – İş İlanları (resmî uygulama sayfası) · Yenibiris.com (App Store)apps.apple.com/tr/app/yenibiri%C5%9F-i-%C5%9F-i-lanlar%C4%B1/id521117280 ·
- [11]Secretcv.com ana sayfası · TRCV İnsan Kaynakları ve Yönetim Danışmanlığı A.Ş.www.secretcv.com/ ·
- [12]About LinkedIn (LinkedIn hakkında) · LinkedInabout.linkedin.com/ ·
- [13]İşin Olsun ana sayfası (evine yakın işler; bir Kariyer.net markası) · İşin Olsun (Kariyer.net)isinolsun.com/ ·
- [14]Eleman.net ana sayfası (mavi yaka ve beyaz yaka ilanları) · Eleman.netwww.eleman.net/ ·
- [15]About Indeed (Indeed hakkında) · Indeedwww.indeed.com/about ·
- [16]Youthall: iş, staj, etkinlik ve kariyer tavsiyeleri · Youthallwww.youthall.com/en/ ·
- [17]Kariyer Kapısı (kamu iş ve staj ilanları) · T.C. Cumhurbaşkanlığıkariyerkapisi.gov.tr/ ·
Devamını okuyun
Başka bir ülkede başvuru
CV'nizi Türk işverenlere hazır hale getirin
Ücretsiz kontrol yapın, aday takip sisteminin kaçıracağı noktaları düzeltin, ardından CV'yi istediğiniz ilana uyarlayın.